TỤT HUYẾT ÁP: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH XỬ LÝ TOÀN DIỆN TỪ A-Z

Tụt huyết áp khi chỉ số huyết áp dưới 90/60 mmHg. Không phải lúc nào huyết áp thấp cũng gây ra triệu chứng trên cơ thể, nhưng nếu tình trạng không chỉ lặp lại 1 lần mà kéo dài thì bạn cần điều trị. 

Tụt huyết áp có thể gây mệt mỏi, choáng váng.
Tụt huyết áp có thể gây mệt mỏi, choáng váng.

Khám phá các nguyên nhân tụt huyết áp

Có rất nhiều yếu tố khiến tụt huyết áp đột ngột hoặc kéo dài. Việc xác định đúng nguyên nhân giúp người bệnh chủ động phòng ngừa và điều trị hiệu quả hơn. Dưới đây là những nguyên nhân gây tụt huyết áp:

Nguyên nhân phổ biến

  • Nằm nghỉ lâu
  • Đứng lâu
  • Trầm cảm
  • Bệnh Parkinson
  • Mang thai
  • Mất nước

Ngoài những nguyên nhân trên còn có một số nguyên nhân khác do thuốc điều trị của người bệnh.

Nguyên nhân do thuốc

Tác dụng phụ của một số loại thuốc cũng có thể gây tụt huyết áp, bao gồm: 

  • Thuốc lợi tiểu và các thuốc điều trị huyết áp cao
  • Thuốc tim mạch như thuốc chẹn beta
  • Thuốc điều trị bệnh Parkinson
  • Thuốc chống trầm cảm ba vòng
  • Thuốc điều trị rối loạn cương dương, đặc biệt là khi kết hợp với nitroglucerine
  • Thuốc gây nghiện

Không chỉ do thói quen sinh hoạt hay tác dụng phụ của thuốc, tụt huyết áp còn có thể liên quan đến nhiều bệnh lý nguy hiểm bên trong cơ thể.

Tụt huyết áp có nhiều nguyên nhân.
Tụt huyết áp có nhiều nguyên nhân.

Ngoài ra, các yếu tố liên quan đến bệnh tim mạch cũng là một trong những nguyên nhân phổ biến gây tụt huyết áp. 

Nguyên nhân tim mạch

Một số vấn đề về tim mạch cũng có thể gây tụt huyết áp gồm:

  • Nhịp tim chậm bất thường
  • Các vấn đề về van tim
  • Nhồi máu cơ tim
  • Suy tim

Một số ít nguyên nhân khác gây tụt huyết áp là bệnh lý về nội tiết. Ở những người bệnh này huyết áp có thể tụt hoặc không, tuy nhiên bạn cũng không nên bỏ qua nguyên nhân dưới đây.

Nguyên nhân nội tiết

Ngoài ra, tụt huyết áp cũng có thể xảy ra ở một số bệnh lý liên quan đến nội tiết, bao gồm: 

  • Suy giáp
  • Bệnh Addison
  • Hạ đường huyết
  • Tiểu đường

Trong một số trường hợp nghiêm trọng, tụt huyết áp không đơn thuần gây mệt mỏi mà còn có thể trở thành tình trạng cấp cứu cần xử lý ngay lập tức. Một số nguyên nhân phổ biến không kém là việc thiếu hụt dinh dưỡng như: vitamin B12, axit folic có thể gây thiếu máu dẫn đến tụt huyết áp. 

Tụt huyết áp do tình trạng cấp cứu

Ngoài những nguyên nhân do bệnh, thuốc, dinh dưỡng thì tụt huyết áp còn xảy ra ở trong một số trường hợp cấp cứu. Các tình huống tụt huyết áp đe dọa đến tính mạng mà bạn nên lưu ý:

  • Sốc nhiễm khuẩn: việc này có thể xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào máu, vi khuẩn sản sinh ra độc tố ảnh hưởng đến mạch máu gây tụt huyết áp. Người bệnh cần được cấp cứu ngay để tránh đe dọa đến tính mạng. 
  • Sốc phản vệ: là một phản ứng dị ứng có thể dẫn đến tử vong. Sốc phản vệ có thể xảy ra ở người có cơ địa nhạy cảm, dễ dị ứng với thức ăn, côn trùng, thuốc…
  • Mất máu: việc mất máu đáng kể do chấn thương nặng hoặc chảy máu nội tạng nghiêm trọng có thể làm giảm thể tích máu. Điều có thể dẫn đến giảm huyết áp nghiêm trọng.

Nhiều người chỉ phát hiện mình bị tụt huyết áp khi cơ thể xuất hiện các triệu chứng rõ rệt. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu giúp hạn chế nguy cơ té ngã, ngất xỉu và biến chứng nguy hiểm.

Nhận biết các dấu hiệu huyết áp thấp 

Huyết áp thấp có thể gây ra triệu chứng ở một số người hoặc không. Mặc dù không phải lúc nào cũng biểu hiện triệu chứng dễ nhận thấy, nhưng có thể âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe. Dưới đây là một số dấu hiệu và triệu chứng phổ biến liên quan đến huyết áp thấp.

  • Chóng mặt và choáng váng: người bị tụt huyết áp thường có thể bị chóng mặt hoặc choáng váng, đặc biệt là khi đột ngột đứng dậy. 
  • Ngất xỉu: Trong trường hợp nghiêm trọng, huyết áp thấp có thể gây ngất xỉu hoặc mất ý thức. 
  • Mệt mỏi: Huyết áp thấp có thể góp phần gây ra cảm giác mệt lả người, ngay cả khi ngủ đủ giấc.
  • Rối loạn thị giác: huyết áp thấp còn có thể gây ra các rối loạn về thị giác như nhìn mờ, tầm nhìn hạn chế.
  • Buồn nôn và nôn: một số người có huyết áp thấp có thể gặp phải cảm giác buồn nôn và thỉnh thoảng có nôn mửa. 
  • Thở nhanh, thở nông: huyết áp thấp còn có thể gây thay đổi nhịp thở của người bệnh.
  • Da lạnh và ẩm ướt: người có huyết áp thấp có thể bị da lạnh và ẩm ướt, đặc biệt là ở bàn tay và bàn chân.
Tụt huyết áp gây chóng mặt, tăng nguy cơ té ngã, chấn thương.
Tụt huyết áp gây chóng mặt, tăng nguy cơ té ngã, chấn thương.

Ở một số người bệnh huyết áp thấp có thể gây triệu chứng, nhưng một số người lại không có. Thông thường chỉ những người bị huyết áp thấp kéo dài mới biểu hiện những triệu chứng điển hình kể trên. 

Bên cạnh đó, khi xảy ra tụt huyết áp đột ngột, xử lý đúng cách trong những phút đầu có thể giúp người bệnh giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Hướng dẫn cách sơ cứu tụt huyết áp tại nhà đúng chuẩn y khoa

Sơ cứu khi bị tụt huyết áp cần tập trung vào việc hỗ trợ để giảm các triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng. Huyết áp bình thường sẽ nằm ở mức 90/60 mmHg đến 120/80 mmHg. Khi huyết áp giảm xuống dưới 90/60 mmHg được gọi là huyết áp thấp. 

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ sốc huyết áp thấp là khi huyết áp cao giảm nhanh và đột ngột xuống thấp. Tình trạng này có thể gây ra mất ý thức, khó thở và ngừng tim.

Khi sơ cứu người bị huyết áp thấp bạn nên thực hiện theo các bước sau:

  • Gọi cấp cứu
  • Kiểm tra nhịp tim có ổn định không
  • Nếu không có nhịp tim, hãy tiếp hành hô hấp nhân tạo (CPR)
  • Nếu nhịp tim ổn định hãy đặt bệnh nhân nằm ngửa
  • Nâng cao chân người bệnh lên khoảng 30cm, việc này giúp hướng dòng máu đến các cơ quan quan trọng. Tuy nhiên, tránh nâng cao chân nếu nghi ngờ có chấn thương ở đầu, cổ hoặc lưng
  • Giữ ấm cơ thể cho người bệnh, không cần thiết nếu ở thời tiết nắng nóng
  • Theo dõi nhịp thở và nhịp tim của người bệnh cho đến khi có nhân viên y tế đến
  • Tiếp tục theo dõi nhịp thở và nhịp tim của họ cho đến khi có nhân viên y tế đến

Nên theo dõi huyết áp thường xuyên để phát hiện sớm nguy cơ tụt huyết áp giúp phòng ngừa biến chứng nguy hiểm, đe dọa tính mạng.

Cải thiện huyết áp thấp qua chế độ ăn uống và sinh hoạt

Bên cạnh việc thay đổi lối sống và ăn uống, theo dõi huyết áp thường xuyên tại nhà là cách giúp phát hiện sớm những bất thường để xử lý kịp thời.

Để chủ động kiểm soát huyết áp và phát hiện sớm những dấu hiệu tụt huyết áp ngay tại nhà, bạn nên sở hữu cho mình một máy đo huyết áp chính xác, dễ dàng sử dụng. Máy đo huyết áp tại nhà Fora Diamond Cuff BP 80 từ Thụy Sĩ là lựa chọn được nhiều gia đình tin dùng. Máy giúp đo nhanh, độ chính xác cao, không ống nối, nhỏ gọn, đo êm không đau.

Đo huyết áp bằng máy Fora Diamond Cuff.
Đo huyết áp bằng máy Fora Diamond Cuff.

Ngoài ra, máy còn lưu trữ kết quả trên app điện thoại không giới hạn. Việc này giúp quản lý huyết áp tốt hơn. Việc kiểm tra huyết áp thường xuyên tại nhà giúp bạn phát hiện sớm các vấn đề về huyết áp. Đây là thiết bị y tế cần thiết cho mỗi gia đình ngày nay. 

Ngoài đo huyết áp thường xuyên, bạn còn có thể điều chỉnh lối sống để quản lý huyết áp. Dưới đây là một số thói quen nên làm mỗi ngày. 

  • Duy trì uống đủ nước: giữ đủ nước cho cơ thể để ngăn ngừa cơn tụt huyết áp. Hãy cố gắng uống nước từ 1,5 lít mỗi ngày, đặc biệt trong thời tiết nắng nóng. 
  • Từ từ đứng dậy: nếu bạn đang nằm hay ngồi, bạn nên từ từ đứng dậy thay vì làm nhanh và đột ngột. Việc thay đổi tư thế nhanh chóng có thể làm chóng mặt và choáng váng. 
  • Ăn uống cân bằng: một chế độ ăn uống cân bằng dinh dưỡng gồm: tinh bột, protein, mỡ, trái cây, rau xanh giúp ngăn ngừa tụt huyết áp. Đặc biệt người bệnh không được bỏ bữa.
  • Kiểm soát lượng muối ăn: dù natri có thể làm tăng huyết áp, nhưng natri cũng cần cho cơ thể. Do đó, cần duy trì lượng muối ăn vừa phải để có lợi cho sức khỏe và giảm tình trạng tụt huyết áp. 
  • Tập thể dục thường xuyên: giúp cải thiện lưu thông máu và sức khỏe tim mạch. Với người bị bệnh tim mạch chỉ nên tập thể dục sau khi có chỉ định từ bác sĩ. 
  • Hạn chế rượu bia và caffeine: vì đều có thể ảnh hưởng đến huyết áp.
  • Quản lý căng thẳng: mức độ căng thẳng cao có thể ảnh hưởng đến huyết áp. Để giảm căng thẳng bạn cần nghỉ ngơi đủ, tập thiền, hít thở và giảm lo nghĩ. 
  • Ngủ đủ giấc: nếu thiếu ngủ có thể ảnh hưởng và làm nặng thêm triệu chứng tụt huyết áp. 
  • Không hút thuốc lá: vì nó có thể gây hại cho huyết áp và sức khỏe tổng thể của bạn.

Chế độ dinh dưỡng phù hợp không chỉ giúp cải thiện triệu chứng chóng mặt, mệt mỏi mà còn hỗ trợ duy trì huyết áp ổn định lâu dài.

Người tụt huyết áp nên ăn gì?

  • Người tụt huyết áp nên ăn vặt nhẹ bằng các món mặn như: bánh quy mặn, các loại hạt có tẩm muối. Tuy nhiên, nên ăn lượng vừa phải để tránh làm tăng natri. 
  • Thực phẩm giàu chất điện giải: như chuối, khoai tây, rau bina có thể giúp điều hòa huyết áp.
  • Protein: từ động vật hoặc thực vật đều giúp hỗ trợ sức khỏe tổng thể và điều hòa huyết áp. 
  • Chất béo lành mạnh như: dầu ô liu, các loại hạt giúp tăng cường sức khỏe tim mạch. 
  • Ăn nhiều bữa nhỏ: để cân bằng dinh dưỡng trong cả ngày và giảm tình trạng huyết áp giảm đột ngột. 

Tụt huyết áp hoàn toàn có thể kiểm soát nếu người bệnh duy trì lối sống lành mạnh và theo dõi huyết áp thường xuyên mỗi ngày.

Kết luận

Kiểm soát huyết áp thấp cần thiết để đảm bảo sức khỏe ổn định. Việc kiểm tra huyết áp hàng ngày rất quan trọng để phòng ngừa các biến chứng của bệnh. Những lần huyết áp giảm nhẹ và thỉnh thoảng có thể là bình thường. Tuy nhiên, việc huyết áp thấp kéo dài kèm theo triệu chứng cần được thăm khám sớm. 

Tham khảo sản phẩm máy đo huyết áp Fora Diamond Cuff BP 80 từ Thụy Sĩ, nhận thêm nhiều ưu đãi hấp dẫn trong tháng. 

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tụt huyết áp có nguy hiểm không?

Có, tụt huyết áp có thể gây ngất xỉu dẫn đến chấn thương. Trong trường hợp nghiêm trọng (sốc), nó có thể đe dọa tính mạng do thiếu oxy cung cấp cho não và tim.

Khi bị tụt huyết áp nên ăn uống gì ngay?

Bạn nên uống ngay một ly nước lọc, nước trà gừng ấm, hoặc nước đường để nhanh chóng nâng huyết áp và cung cấp năng lượng.

Chỉ số huyết áp bao nhiêu là thấp?

Huyết áp được coi là thấp khi chỉ số tâm thu dưới 90 mmHg hoặc chỉ số tâm trương dưới 60 mmHg.

___________________

Để biết thêm thông tin chi tiết về sản phẩm và ứng dụng, xin vui lòng liên hệ qua:

Công ty TNHH YTECH

Hotline: 0886 155 390

Email: info@ytech.vn

Địa chỉ: 14 Đường Đ7 Khu Biệt Thự Saigon Pearl, 92 Nguyễn Hữu Cảnh, Phường Thạnh Mỹ Tây, Tp. HCM.