0
Nhịp tim nhanh là gì? Đây là tình trạng tim đập nhanh hơn bình thường, thường được hiểu là trên 100 nhịp mỗi phút khi cơ thể đang nghỉ ngơi. Tim đập nhanh có thể chỉ là phản ứng ạm thời sau vận động, căng thẳng, mất ngủ hoặc uống nhiều cà phê. Tuy nhiên, nếu nhịp tim nhanh xuất hiện khi đang nghỉ, lặp lại nhiều lần hoặc đi kèm đau ngực, khó thở, chóng mặt, ngất, bạn nên đi khám sớm.
Bài viết này giúp bạn hiểu nhịp tim nhanh là bao nhiêu, khi nào đáng lo, nguyên nhân thường gặp, cách bác sĩ chẩn đoán và cách theo dõi nhịp tim tại nhà an toàn hơn.
Nhịp tim nhanh là gì?
Nhịp tim nhanh, trong y khoa gọi là tachycardia, là tình trạng tim đập nhanh hơn mức bình thường. Nhiều tài liệu y khoa định nghĩa nhịp tim nhanh là nhịp tim trên 100 lần/phút khi nghỉ ở người trưởng thành. Cleveland Clinic cũng mô tả tachycardia là nhịp tim hơn 100 lần/phút khi nghỉ, có thể bắt nguồn từ buồng trên hoặc buồng dưới của tim và mức độ có thể từ nhẹ đến nguy hiểm tính mạng. Bạn có thể xem thêm định nghĩa y khoa tại Cleveland Clinic.
Điểm quan trọng là không phải mọi lần tim đập nhanh đều là bệnh. Khi bạn chạy bộ, leo cầu thang, căng thẳng, sốt hoặc mất nước, tim có thể đập nhanh hơn để đáp ứng nhu cầu oxy và tuần hoàn. Đây có thể là phản ứng bình thường của cơ thể.
Nhịp tim nhanh đáng chú ý hơn khi xảy ra lúc bạn đang nghỉ, không có lý do rõ ràng, xuất hiện lặp lại, kéo dài hoặc đi kèm triệu chứng khó chịu. Khi đó, bạn cần được đánh giá để xem đây chỉ là nhịp nhanh xoang tạm thời hay là một dạng rối loạn nhịp tim cần theo dõi và điều trị.
Khi nào tim đập nhanh là bình thường, khi nào đáng lo?
Tim đập nhanh có thể bình thường nếu xuất hiện trong bối cảnh rõ ràng. Ví dụ, nhịp tim tăng sau khi vận động, hồi hộp trước một sự kiện quan trọng, thức khuya, uống cà phê, mất nước hoặc đang sốt. Trong các tình huống này, nhịp tim thường giảm dần khi bạn nghỉ ngơi, uống đủ nước, hạ sốt hoặc giảm căng thẳng.
Ngược lại, tim đập nhanh cần được chú ý nếu xảy ra khi đang ngồi nghỉ hoặc nằm nghỉ, xuất hiện thành cơn, cảm giác nhịp đập không đều, bỏ nhịp, đập loạn, hoặc khiến bạn mệt lả. Đặc biệt, nhịp tim nhanh kèm đau ngực, khó thở, chóng mặt, ngất hoặc cảm giác sắp ngất là dấu hiệu không nên tự theo dõi tại nhà.
NHS khuyến cáo cần tìm hỗ trợ khẩn cấp khi hồi hộp trống ngực không hết hoặc đi kèm đau ngực, khó thở, cảm giác sắp ngất hoặc ngất. Bạn có thể đọc thêm khuyến cáo tại NHS về hồi hộp trống ngực.
Một cách thực tế là bạn nên ghi lại bối cảnh của từng cơn: cơn xảy ra lúc nào, nhịp tim khoảng bao nhiêu, kéo dài bao lâu, có yếu tố kích hoạt không và có triệu chứng đi kèm không. Những thông tin này giúp bác sĩ phân biệt phản ứng sinh lý với rối loạn nhịp tim.
Nguyên nhân và triệu chứng nhịp tim nhanh thường gặp
Nhịp tim nhanh có nhiều nguyên nhân. Một số nguyên nhân liên quan đến lối sống hoặc tình trạng tạm thời, số khác liên quan đến bệnh lý tim mạch hoặc rối loạn toàn thân. Mayo Clinic liệt kê nhiều yếu tố có thể dẫn đến nhịp tim nhanh, gồm sốt, dùng nhiều caffeine, thay đổi điện giải, thuốc, cường giáp, thiếu máu, nicotine, chất kích thích, nhồi máu cơ tim và các rối loạn nhịp như rung nhĩ. Bạn có thể xem thêm tại Mayo Clinic về tachycardia.
Nguyên nhân thường gặp
- Vận động hoặc gắng sức: tim tăng nhịp để đưa máu và oxy đến cơ bắp.
- Căng thẳng, lo âu, mất ngủ: hệ thần kinh giao cảm hoạt động mạnh hơn, làm tim đập nhanh.
- Sốt, mất nước, tiêu chảy, nôn ói: cơ thể phải tăng nhịp tim để duy trì tuần hoàn.
- Caffeine, rượu, nicotine hoặc chất kích thích: có thể gây hồi hộp, đánh trống ngực hoặc làm cơn nhịp nhanh dễ xuất hiện hơn.
- Thiếu máu, cường giáp, rối loạn điện giải: là các nguyên nhân ngoài tim nhưng có thể làm tim đập nhanh kéo dài.
- Bệnh tim mạch: tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim, bệnh van tim hoặc rối loạn nhịp tim có thể liên quan đến nhịp tim nhanh.
Triệu chứng có thể đi kèm
- Cảm giác tim đập thình thịch, đập nhanh, đập mạnh hoặc bỏ nhịp.
- Mạch nhanh khi nghỉ, khó chịu trong lồng ngực.
- Khó thở, hụt hơi, mệt bất thường.
- Chóng mặt, choáng váng, cảm giác sắp ngất.
- Đau, tức hoặc nặng ngực.
- Vã mồ hôi, buồn nôn, bồn chồn hoặc lo lắng dữ dội.
Một số người có nhịp tim nhanh nhưng không có triệu chứng rõ. Tình trạng chỉ được phát hiện khi kiểm tra mạch, đo huyết áp, đo điện tâm đồ hoặc khám sức khỏe định kỳ.
Các dạng nhịp tim nhanh thường gặp
Không phải nhịp tim nhanh nào cũng giống nhau. Tùy vị trí phát nhịp và cơ chế điện học của tim, bác sĩ có thể phân loại thành nhiều dạng khác nhau. Người bệnh không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào cảm giác, vì nhiều dạng rối loạn nhịp có biểu hiện tương tự nhau.
Nhịp nhanh xoang
Nhịp nhanh xoang là tình trạng nút xoang, bộ phận tạo nhịp tự nhiên của tim, phát tín hiệu nhanh hơn bình thường. Dạng này thường gặp khi vận động, căng thẳng, sốt, đau, thiếu máu, mất nước hoặc cường giáp. Nếu nguyên nhân được xử lý, nhịp tim thường giảm theo.
Nhịp nhanh trên thất
Nhịp nhanh trên thất là nhóm nhịp nhanh xuất phát từ buồng trên của tim hoặc vùng dẫn truyền phía trên thất. Cơn có thể bắt đầu và kết thúc đột ngột. Người bệnh thường mô tả cảm giác tim đập rất nhanh, đều, khó chịu, đôi khi kèm chóng mặt hoặc khó thở.
Rung nhĩ
Rung nhĩ là một dạng rối loạn nhịp phổ biến, thường gây nhịp tim nhanh và không đều. Không phải ai bị rung nhĩ cũng cảm nhận được triệu chứng. Tuy nhiên, rung nhĩ cần được bác sĩ đánh giá vì có thể liên quan đến nguy cơ hình thành cục máu đông và đột quỵ ở một số người.
Nhịp nhanh thất
Nhịp nhanh thất xuất phát từ buồng dưới của tim. Đây là dạng có thể nguy hiểm, nhất là ở người có bệnh tim nền, từng nhồi máu cơ tim, suy tim hoặc bất thường cấu trúc tim. Nếu nghi ngờ nhịp nhanh thất, người bệnh cần được xử trí y tế kịp thời.
Khi nào nhịp tim nhanh cần đi khám hoặc cấp cứu?
Nhịp tim nhanh cần đi khám nếu cơn lặp lại, kéo dài hơn vài phút, xuất hiện khi nghỉ, ngày càng thường xuyên, hoặc làm bạn lo lắng. Bạn cũng nên đi khám nếu có tiền sử bệnh tim, tăng huyết áp, tiểu đường, cường giáp, thiếu máu, đang mang thai hoặc có người thân từng rối loạn nhịp tim nghiêm trọng.
Cần đi cấp cứu ngay nếu nhịp tim nhanh đi kèm một trong các dấu hiệu sau:
- Đau, tức, nặng hoặc bóp nghẹt ngực.
- Khó thở, thở hụt hơi hoặc cảm giác không lấy đủ không khí.
- Ngất, gần ngất, choáng váng nặng.
- Vã mồ hôi lạnh, buồn nôn, mệt lả đột ngột.
- Đau lan lên cổ, hàm, vai, lưng hoặc tay.
- Nhịp tim rất nhanh, không giảm khi nghỉ hoặc cảm giác tình trạng đang xấu đi.
British Heart Foundation cũng khuyến cáo gọi cấp cứu nếu hồi hộp trống ngực gây khó thở, đau/tức ngực hoặc nếu người bệnh ngất/collapse. Xem thêm tại British Heart Foundation.
Nếu triệu chứng đã hết nhưng từng có đau ngực, khó thở, gần ngất hoặc ngất, bạn vẫn nên đặt lịch khám sớm. Một số rối loạn nhịp xảy ra theo cơn, nên khi đến viện muộn có thể điện tâm đồ lúc nghỉ đã bình thường. Nhật ký triệu chứng và dữ liệu đo tại nhà sẽ rất hữu ích trong trường hợp này.
Chẩn đoán và theo dõi nhịp tim nhanh tại nhà
Bác sĩ thường bắt đầu bằng hỏi bệnh, khám lâm sàng, đo mạch, đo huyết áp và xem xét thuốc hoặc chất kích thích bạn đang dùng. Sau đó, bác sĩ có thể chỉ định điện tâm đồ, xét nghiệm máu, siêu âm tim hoặc theo dõi điện tim kéo dài tùy tình huống. Mayo Clinic cho biết các xét nghiệm chẩn đoán nhịp tim nhanh có thể gồm điện tâm đồ, Holter và thiết bị theo dõi nhịp tim. Một số thiết bị cá nhân như đồng hồ thông minh có thể ghi ECG, nhưng bạn nên hỏi nhân viên y tế xem dữ liệu đó có phù hợp để sử dụng trong trường hợp của mình không. Xem thêm phần chẩn đoán tại Mayo Clinic về chẩn đoán và điều trị.
Điện tâm đồ và Holter giúp gì?
Điện tâm đồ là xét nghiệm ghi lại hoạt động điện của tim tại thời điểm đo. Nếu cơn nhịp tim nhanh đang xảy ra, ECG có thể giúp bác sĩ xác định nhịp nhanh xoang, rung nhĩ, nhịp nhanh trên thất, nhịp nhanh thất hoặc bất thường khác.
Nếu cơn chỉ xuất hiện thỉnh thoảng, bác sĩ có thể chỉ định Holter điện tim hoặc thiết bị theo dõi kéo dài. Mục tiêu là ghi lại nhịp tim trong sinh hoạt hằng ngày để bắt được cơn bất thường.
Theo dõi tại nhà nên ghi gì?
Khi theo dõi tại nhà, bạn nên ghi các thông tin sau:
- Thời điểm xảy ra cơn.
- Nhịp tim đo được và huyết áp nếu có.
- Cơn kéo dài bao lâu.
- Hoạt động trước đó: vận động, uống cà phê, mất ngủ, căng thẳng, dùng thuốc.
- Triệu chứng đi kèm: đau ngực, khó thở, chóng mặt, vã mồ hôi, ngất.
- Ảnh chụp hoặc file ECG nếu bạn có thiết bị đo điện tim cá nhân.
YSalus hỗ trợ theo dõi nhịp tim như thế nào?
Nếu bạn cần ghi lại cơn tim đập nhanh tại nhà, thiết bị KardiaMobile 6L có thể hỗ trợ ghi điện tâm đồ 6 chuyển đạo trong thời gian ngắn và lưu lại dữ liệu để chia sẻ với bác sĩ. Bạn có thể xem thêm bài về thiết bị đo điện tim tại nhà kết nối dữ liệu trực tiếp với bác sĩ để hiểu cách dữ liệu đo tại nhà hỗ trợ quá trình theo dõi.
Với người có tăng huyết áp hoặc cần theo dõi cả huyết áp lẫn mạch, Fora Diamond Cuff BP P80 giúp ghi nhận huyết áp tại nhà. Dữ liệu có thể kết hợp cùng ứng dụng YSalus để lưu lịch sử và theo dõi xu hướng. Với người cần theo dõi sát hơn theo chỉ định, có thể tham khảo gói theo dõi sức khỏe liên tục.
Các thiết bị theo dõi tại nhà không thay thế bác sĩ và không dùng để tự xử trí cấp cứu. Giá trị chính của chúng là giúp bạn có dữ liệu rõ ràng hơn khi trao đổi với nhân viên y tế, đặc biệt khi triệu chứng xuất hiện thất thường.
Cách giảm nguy cơ nhịp tim nhanh tái diễn
Cách xử trí nhịp tim nhanh phụ thuộc vào nguyên nhân. Nếu nhịp nhanh do sốt, mất nước, thiếu ngủ, căng thẳng hoặc caffeine, việc xử lý yếu tố kích hoạt có thể giúp giảm cơn. Nếu do rối loạn nhịp tim, bệnh tuyến giáp, thiếu máu, bệnh tim hoặc thuốc đang dùng, bạn cần kế hoạch điều trị riêng từ bác sĩ.
Một số thói quen có thể giúp giảm nguy cơ tái diễn:
- Ngủ đủ và duy trì lịch ngủ ổn định.
- Uống đủ nước, nhất là khi sốt, vận động nhiều hoặc tiêu chảy.
- Giảm caffeine, rượu, nicotine và tránh chất kích thích.
- Tập thể dục đều đặn theo khả năng, tăng dần cường độ thay vì gắng sức đột ngột.
- Quản lý căng thẳng bằng thở chậm, thiền, đi bộ nhẹ hoặc tư vấn tâm lý khi cần.
- Kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu, cân nặng và các bệnh nền.
- Không tự ý ngưng thuốc tim mạch, thuốc tuyến giáp hoặc thuốc huyết áp khi chưa hỏi bác sĩ.
Nếu nhịp tim nhanh xuất hiện thành cơn, hãy ngồi hoặc nằm ở nơi an toàn, tránh lái xe, ghi nhận triệu chứng và nhờ người thân hỗ trợ. Không tự dùng thuốc chống loạn nhịp, thuốc an thần hoặc thuốc hạ nhịp tim nếu chưa được bác sĩ kê đơn.
Câu hỏi thường gặp về nhịp tim nhanh
Nhịp tim nhanh là gì và bao nhiêu là nhanh?
Nhịp tim nhanh thường là nhịp tim trên 100 lần/phút khi nghỉ ở người trưởng thành. Tuy nhiên, bác sĩ sẽ đánh giá thêm bối cảnh, triệu chứng, bệnh nền và kết quả đo điện tim trước khi kết luận có rối loạn nhịp hay không.
Tim đập nhanh khi hồi hộp có nguy hiểm không?
Tim đập nhanh khi hồi hộp thường không nguy hiểm nếu giảm dần sau khi bạn bình tĩnh lại. Nếu cơn xảy ra thường xuyên, kéo dài, nhịp không đều hoặc kèm đau ngực, khó thở, chóng mặt, bạn nên đi khám.
Nhịp tim nhanh có phải là dấu hiệu đau tim không?
Không phải lúc nào nhịp tim nhanh cũng là đau tim. Tuy nhiên, nếu tim đập nhanh kèm đau/tức ngực, khó thở, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn, đau lan lên hàm, vai, lưng hoặc tay, bạn cần đi cấp cứu.
Đo điện tim tại nhà có phát hiện được nhịp tim nhanh không?
Thiết bị ECG cá nhân có thể ghi lại nhịp tim tại thời điểm đo và hỗ trợ lưu dữ liệu khi cơn xảy ra. Tuy nhiên, thiết bị không thay thế chẩn đoán của bác sĩ, nhất là khi triệu chứng nặng hoặc nghi ngờ bệnh tim cấp tính.
Tôi nên chuẩn bị gì trước khi đi khám vì tim đập nhanh?
Bạn nên mang theo danh sách thuốc đang dùng, bệnh nền, kết quả đo huyết áp/nhịp tim, file ECG nếu có và nhật ký cơn tim đập nhanh. Hãy ghi rõ thời điểm, thời lượng, yếu tố kích hoạt và triệu chứng đi kèm.
Điều quan trọng về nhịp tim nhanh
Nhịp tim nhanh là gì? Đó là tình trạng tim đập nhanh hơn bình thường, thường trên 100 lần/phút khi nghỉ. Tình trạng này có thể là phản ứng sinh lý sau vận động, căng thẳng hoặc sốt, nhưng cũng có thể liên quan đến rối loạn nhịp tim hoặc bệnh lý cần điều trị.
Điều quan trọng là không chỉ nhìn vào một con số nhịp tim. Bạn cần chú ý bối cảnh, tần suất, thời gian kéo dài và triệu chứng đi kèm. Nếu nhịp tim nhanh kèm đau ngực, khó thở, ngất hoặc cảm giác tình trạng đang xấu đi, hãy tìm hỗ trợ y tế ngay.
Nếu bạn thường xuyên bị tim đập nhanh nhưng cơn xuất hiện thất thường, việc theo dõi nhịp tim, huyết áp và ECG tại nhà có thể giúp bác sĩ có thêm dữ liệu. YSalus cung cấp các giải pháp hỗ trợ theo dõi sức khỏe chủ động, giúp bạn lưu lại chỉ số và trao đổi với bác sĩ thuận tiện hơn.
________________________________
Để biết thêm thông tin chi tiết về sản phẩm và ứng dụng YSalus, xin vui lòng liên hệ qua:
Công ty TNHH YTECH
Hotline: 0886 155 390
Email: info@ytech.vn
Địa chỉ: 14 Đường Đ7 Khu Biệt Thự Saigon Pearl, 92 Nguyễn Hữu Cảnh, Phường Thạnh Mỹ Tây, Tp. HCM