HƯỚNG DẪN CHI TIẾT CÁCH ĐỌC CHỈ SỐ HUYẾT ÁP VÀ CHỈ SỐ SỨC KHỎE TẠI NHÀ

Cách đọc chỉ số huyết áp đúng là xem đồng thời SYS, DIA và PUL, sau đó so sánh kết quả với bảng phân loại huyết áp và xu hướng đo nhiều ngày. SYS là huyết áp tâm thu, DIA là huyết áp tâm trương, còn PUL là nhịp tim trong một phút.

Theo dõi huyết áp tại nhà giúp bạn chủ động nhận biết dấu hiệu bất thường, nhất là khi bạn lớn tuổi, có bệnh tim mạch, tiểu đường, bệnh thận, béo phì hoặc tiền sử gia đình tăng huyết áp. Tuy nhiên, một lần đo riêng lẻ chưa đủ để kết luận bệnh. Điều quan trọng là đo đúng kỹ thuật, ghi lại kết quả đều đặn và trao đổi với bác sĩ khi chỉ số lặp lại ở mức cao hoặc đi kèm triệu chứng bất thường.

Cách đọc chỉ số huyết áp trên máy đo điện tử

Hầu hết máy đo huyết áp điện tử đều hiển thị 3 thông tin chính: SYS, DIA và PUL. Khi hiểu ý nghĩa từng chỉ số, bạn sẽ biết kết quả của mình đang ở mức bình thường, cần theo dõi thêm hay nên liên hệ nhân viên y tế.

SYS là gì?

SYS là viết tắt của systolic blood pressure, nghĩa là huyết áp tâm thu. Đây là chỉ số lớn hơn trong kết quả đo, ví dụ số 120 trong kết quả 120/80 mmHg.

SYS phản ánh áp lực máu lên thành động mạch khi tim co bóp để bơm máu đi khắp cơ thể. Ở người lớn tuổi, SYS thường được chú ý nhiều vì thành mạch có thể kém đàn hồi hơn theo thời gian.

DIA là gì?

DIA là viết tắt của diastolic blood pressure, nghĩa là huyết áp tâm trương. Đây là chỉ số nhỏ hơn trong kết quả đo, ví dụ số 80 trong kết quả 120/80 mmHg.

DIA cho biết áp lực máu lên thành động mạch khi tim nghỉ giữa hai nhịp đập. Nếu DIA cao kéo dài, mạch máu vẫn phải chịu áp lực lớn ngay cả khi tim đang nghỉ.

PUL là gì?

PUL hoặc Pulse là nhịp tim, tính bằng số lần tim đập trong một phút. Ở người trưởng thành khi nghỉ ngơi, nhịp tim thường dao động khoảng 60 đến 100 lần/phút.

PUL có thể tăng khi bạn vận động, căng thẳng, sốt, uống cà phê hoặc dùng một số loại thuốc. Nếu nhịp tim quá nhanh, quá chậm, không đều hoặc kèm đau ngực, khó thở, chóng mặt, ngất, bạn nên đi khám.

Đơn vị mmHg nghĩa là gì?

Huyết áp được đo bằng đơn vị mmHg, đọc là milimet thủy ngân. Một kết quả như 128/82 mmHg nghĩa là huyết áp tâm thu là 128 mmHg và huyết áp tâm trương là 82 mmHg.

Nếu bạn muốn theo dõi dễ hơn, hãy ghi kết quả theo cùng một format: ngày giờ đo, SYS, DIA, PUL, tay đo và ghi chú tình trạng lúc đo. YSALUS cũng có các giải pháp theo dõi chủ động chăm sóc sức khỏe thông minh giúp người dùng lưu chỉ số theo thời gian và chia sẻ dữ liệu khi cần tư vấn.

Bảng phân loại huyết áp và ý nghĩa từng mức

Bảng dưới đây giúp bạn hiểu nhanh kết quả đo tại nhà, dựa trên cách phân loại tham khảo của American Heart Association. Các ngưỡng có thể khác nhau giữa từng hướng dẫn y khoa, vì vậy bạn không nên tự chẩn đoán hoặc tự đổi thuốc chỉ dựa vào một lần đo.

Huyết áp bao nhiêu là bình thường?

Với người trưởng thành, huyết áp thường được xem là bình thường khi SYS dưới 120 mmHg và DIA dưới 80 mmHg. Tuy nhiên, mục tiêu huyết áp có thể khác nhau tùy tuổi, bệnh nền và thuốc đang dùng.

Người có tiểu đường, bệnh thận, bệnh tim mạch hoặc đang điều trị tăng huyết áp nên theo mục tiêu do bác sĩ đặt ra. Không nên tự ngưng thuốc khi thấy chỉ số “đẹp” trong vài ngày.

Huyết áp 140/90 có nguy hiểm không?

Nếu đo đúng kỹ thuật và huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên lặp lại qua nhiều lần đo, bạn nên đi khám hoặc trao đổi với bác sĩ. WHO dùng ngưỡng này để định nghĩa tăng huyết áp ở người lớn khi được xác nhận qua các lần đo phù hợp.

Chỉ số này không đồng nghĩa bạn đang trong tình huống cấp cứu ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu kéo dài mà không kiểm soát, huyết áp cao làm tăng nguy cơ bệnh tim, đột quỵ, suy thận và tổn thương mạch máu.

Huyết áp thấp có cần lo không?

Huyết áp thấp thường được nhắc đến khi kết quả dưới khoảng 90/60 mmHg. Một số người có huyết áp tự nhiên thấp nhưng vẫn khỏe mạnh, không chóng mặt, không mệt, không ngất.

Bạn nên đi khám nếu huyết áp thấp kèm vã mồ hôi, da lạnh, choáng váng, ngất, đau ngực, khó thở, mệt lả hoặc nhìn mờ. Nếu đang dùng thuốc huyết áp, kết quả thấp bất thường cũng cần được bác sĩ đánh giá.

Cách đo huyết áp tại nhà đúng để kết quả đáng tin cậy

Biết cách đọc chỉ số huyết áp thôi chưa đủ. Nếu đo sai tư thế hoặc đo khi cơ thể chưa nghỉ ngơi, kết quả có thể cao hơn hoặc thấp hơn thực tế.

Trước khi đo

Theo hướng dẫn của CDC về đo huyết áp, trước khi đo huyết áp, bạn nên:

1. Nghỉ yên ít nhất 5 phút trong không gian yên tĩnh.
2. Không uống cà phê, rượu bia, hút thuốc hoặc vận động mạnh trong vòng 30 phút.
3. Đi vệ sinh trước khi đo.
4. Mặc áo rộng, đặt vòng bít trực tiếp lên da, không quấn ngoài áo dày.
5. Chuẩn bị sổ, ứng dụng hoặc thiết bị lưu kết quả.

Trong khi đo

Khi đo, hãy ngồi đúng tư thế:

• Lưng tựa ghế.
• Hai bàn chân đặt phẳng trên sàn.
• Không bắt chéo chân.
• Tay đặt trên bàn, phần bắp tay ngang tim.
• Vòng bít ôm vừa bắp tay, không quá lỏng hoặc quá chặt.
• Không nói chuyện, không cử động, không xem điện thoại.

Với máy đo bắp tay, mép dưới vòng bít thường nên cách nếp gấp khuỷu tay khoảng 1 đến 2 cm. Dây dẫn khí cần nằm đúng vị trí theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Nếu cần thiết bị phù hợp để theo dõi tại nhà, bạn có thể tham khảo hướng dẫn đo huyết áp tại nhà chuẩn y khoa.

Sau khi đo

Sau khi máy hiển thị kết quả, hãy ghi lại SYS, DIA, PUL và thời điểm đo. Đợi 1 đến 2 phút rồi đo lần thứ hai. Nếu hai kết quả chênh lệch nhiều, nghỉ thêm vài phút rồi đo lại lần ba.

Để bác sĩ đánh giá xu hướng, bạn nên mang nhật ký huyết áp khi đi khám. Một vài lần đo cao do căng thẳng chưa đủ để kết luận, nhưng nhiều kết quả cao lặp lại là tín hiệu cần được theo dõi nghiêm túc.

Khi nào cần đi khám hoặc cấp cứu?

Bạn nên liên hệ bác sĩ nếu huyết áp thường xuyên từ 130/80 mmHg trở lên, nhiều lần từ 140/90 mmHg trở lên, hoặc kết quả tại nhà khác xa kết quả đo ở phòng khám. Người có bệnh nền như tiểu đường, bệnh thận, bệnh tim mạch càng nên theo dõi sát hơn.

Cần tìm hỗ trợ y tế khẩn cấp nếu huyết áp trên 180/120 mmHg kèm một trong các dấu hiệu:

• Đau ngực.
• Khó thở.
• Yếu hoặc tê nửa người.
• Nói khó.
• Nhìn mờ hoặc thay đổi thị lực.
• Lú lẫn.
• Ngất.
• Đau lưng dữ dội bất thường.

Nếu chỉ số rất cao nhưng chưa có triệu chứng, hãy ngồi nghỉ, đo lại sau khoảng 1 phút và liên hệ nhân viên y tế để được hướng dẫn. Không tự uống thêm thuốc ngoài chỉ định, vì tụt huyết áp quá mức cũng có thể nguy hiểm. Về lâu dài, bạn có thể tham khảo thêm nhóm thực phẩm tốt cho huyết áp để điều chỉnh lối sống phù hợp.

Để hiểu thêm về các nguy cơ liên quan, bạn có thể đọc thêm nội dung về cẩm nang cao huyết áp từ A-Z và phòng ngừa đột quỵ.

Những lỗi thường gặp khi đọc chỉ số huyết áp tại nhà

Nhiều người nghĩ máy đo không chính xác, nhưng nguyên nhân thường đến từ thao tác đo. Các lỗi phổ biến gồm:

• Đo ngay sau khi leo cầu thang, vận động hoặc uống cà phê.
• Không nghỉ trước khi đo.
• Nói chuyện trong lúc máy đang chạy.
• Ngồi bắt chéo chân.
• Đặt tay thấp hơn hoặc cao hơn tim.
• Quấn vòng bít ngoài áo.
• Dùng vòng bít sai kích cỡ.
• Đo liên tục quá nhiều lần mà không chờ giữa các lần.
• Chỉ nhớ kết quả cao nhất, không theo dõi xu hướng.
• Dùng máy đo cổ tay nhưng không giữ cổ tay ngang tim.

Máy đo bắp tay thường ổn định hơn cho việc theo dõi tại nhà. AHA cũng khuyến nghị ưu tiên máy đo tự động dạng vòng bít ở bắp tay, còn máy đo cổ tay và ngón tay có thể kém tin cậy hơn nếu dùng sai tư thế.

Nếu gia đình cần theo dõi nhiều chỉ số cùng lúc, chẳng hạn huyết áp, đường huyết hoặc các chỉ số sức khỏe khác, thiết bị như máy đo huyết áp tự động cho theo dõi sức khỏe tại nhà có thể giúp dữ liệu được quản lý tập trung hơn. Với người có nguy cơ chuyển hóa, nội dung về theo dõi tiểu đường cũng là nguồn tham khảo hữu ích.

Theo dõi đúng để bảo vệ sức khỏe tim mạch

Nắm rõ cách đọc chỉ số huyết áp giúp bạn hiểu ý nghĩa của SYS, DIA, PUL và biết khi nào cần theo dõi thêm hoặc đi khám. Hãy nhớ rằng một kết quả đơn lẻ chưa đủ để kết luận tình trạng sức khỏe. Bạn cần đo đúng kỹ thuật, ghi nhận đều đặn và nhìn vào xu hướng nhiều ngày.

YSALUS hướng đến giải pháp chăm sóc sức khỏe chủ động tại nhà, giúp người dùng theo dõi chỉ số, lưu dữ liệu theo thời gian và kết nối với chuyên gia khi cần. Bắt đầu từ việc đo đúng, hiểu đúng và hành động đúng là bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe tim mạch cho bạn và gia đình.

Câu hỏi thường gặp về cách đọc chỉ số huyết áp

Chỉ số nào quan trọng hơn, SYS hay DIA?

Cả SYS và DIA đều quan trọng. SYS cho biết áp lực khi tim co bóp, còn DIA cho biết áp lực khi tim nghỉ. Ở người lớn tuổi, SYS thường được chú ý nhiều hơn, nhưng DIA cao kéo dài cũng làm tăng gánh nặng cho hệ tim mạch.

PUL bao nhiêu là bình thường?

Ở người trưởng thành khi nghỉ ngơi, PUL thường khoảng 60 đến 100 lần/phút. Nếu nhịp tim thường xuyên quá nhanh, quá chậm, không đều hoặc kèm hồi hộp, đau ngực, khó thở, chóng mặt, bạn nên đi khám.

Nên đo huyết áp tay trái hay tay phải?

Bạn có thể đo cả hai tay trong những lần đầu để xem tay nào thường cao hơn. Sau đó, nên đo ở cùng một tay, ưu tiên tay có kết quả cao hơn hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ.

Nên đo huyết áp mấy lần mỗi ngày?

Nếu chỉ theo dõi định kỳ, bạn có thể đo vào cùng thời điểm mỗi ngày hoặc vài lần mỗi tuần. Nếu đang điều trị tăng huyết áp, hãy đo theo lịch bác sĩ hướng dẫn. Không nên đo quá nhiều lần nếu điều đó khiến bạn lo lắng.

Vì sao huyết áp ở nhà và ở phòng khám khác nhau?

Một số người bị tăng huyết áp áo choàng trắng, tức là huyết áp tăng khi ở phòng khám do căng thẳng. Ngược lại, cũng có người huyết áp tại nhà cao nhưng ở phòng khám bình thường. Nhật ký huyết áp tại nhà giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn.

Có nên tự uống thuốc khi huyết áp cao?

Không nên tự uống, tăng, giảm hoặc ngưng thuốc huyết áp nếu chưa có chỉ định. Thuốc cần được lựa chọn dựa trên bệnh nền, nguy cơ tim mạch và các thuốc khác bạn đang dùng.

________________________________

Để biết thêm thông tin chi tiết về sản phẩm và ứng dụng YSalus, xin vui lòng liên hệ qua:

Công ty TNHH YTECH

Hotline: 0886 155 390

Email: info@ytech.vn

Địa chỉ: 14 Đường Đ7 Khu Biệt Thự Saigon Pearl, 92 Nguyễn Hữu Cảnh, Phường Thạnh Mỹ Tây, Tp. HCM