0
Bệnh về tim mạch có ăn trứng được không? Đa số người vẫn có thể ăn trứng ở mức vừa phải, nhưng không nên hiểu là ai cũng ăn trứng hằng ngày mà không cần xét đến cholesterol LDL, bệnh nền và tổng chế độ ăn.
Trứng có protein chất lượng cao, vitamin, khoáng chất và choline. Tuy nhiên, lòng đỏ cũng chứa nhiều cholesterol. Với người tăng huyết áp, mỡ máu cao, bệnh mạch vành, từng đột quỵ, đái tháo đường hoặc tăng cholesterol máu gia đình, lượng trứng phù hợp nên được cá nhân hóa theo chỉ số xét nghiệm và hướng dẫn của bác sĩ.
Bệnh về tim mạch có ăn trứng được không? Câu trả lời nhanh
Có, nhưng nên ăn đúng cách. Với người khỏe mạnh hoặc chỉ có nguy cơ tim mạch thấp, trứng có thể là một phần của chế độ ăn tốt cho tim nếu bữa ăn giàu rau, ngũ cốc nguyên hạt, đậu, cá, chất béo không bão hòa và ít thực phẩm chế biến sẵn.
Với người đã có bệnh tim mạch, câu trả lời cần thận trọng hơn. Không nên chỉ nhìn vào một quả trứng, mà phải nhìn cả bữa ăn: trứng được luộc hay chiên, ăn cùng rau hay ăn cùng xúc xích, có nhiều muối hay không, tổng khẩu phần trong tuần ra sao và LDL cholesterol hiện đang ở mức nào.
Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ nhấn mạnh rằng mô hình ăn uống tổng thể là nền tảng để phòng và quản lý bệnh tim mạch. Điều này có nghĩa là việc ăn trứng nên được đặt trong bức tranh lớn hơn gồm cân nặng, vận động, huyết áp, mỡ máu, đường huyết và các thuốc đang dùng.
Vì sao trứng gây lo lắng cho người bệnh tim?
Nỗi lo chủ yếu đến từ lòng đỏ trứng. Một quả trứng lớn thường có khoảng 186 đến 200 mg cholesterol, phần lớn nằm ở lòng đỏ. Trong khi đó, cholesterol LDL cao là một yếu tố liên quan đến xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành và nguy cơ đột quỵ.
Tuy nhiên, dinh dưỡng tim mạch hiện nay không còn chỉ đánh giá từng thực phẩm riêng lẻ. American Heart Association cho biết các nghiên cứu không phải lúc nào cũng ủng hộ mối liên hệ trực tiếp giữa cholesterol khẩu phần và nguy cơ tim mạch, đồng thời khuyến nghị người có LDL cao cần giảm cả chất béo bão hòa và nguồn cholesterol khẩu phần.
Heart UK cũng nêu rằng với hầu hết mọi người, cholesterol trong trứng không tác động lớn đến cholesterol máu như nhiều người nghĩ; điều quan trọng hơn là hạn chế chất béo bão hòa. Riêng người tăng cholesterol máu gia đình nên kiểm soát cholesterol khẩu phần chặt chẽ hơn.
Nói đơn giản, một quả trứng luộc ăn cùng rau khác rất xa so với trứng chiên bơ ăn kèm bacon, xúc xích, phô mai và bánh mì trắng. Khi đánh giá trứng, hãy đánh giá cả cách chế biến và món ăn đi kèm.
Người bệnh tim mạch nên ăn bao nhiêu trứng mỗi tuần?
Không có một con số phù hợp cho tất cả mọi người. Bảng dưới đây chỉ là định hướng thực hành để người đọc dễ trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
| Tình trạng sức khỏe | Gợi ý thận trọng | Lưu ý |
|---|---|---|
| Người khỏe mạnh, nguy cơ tim mạch thấp | Có thể ăn trứng trong chế độ cân bằng | Không ăn kèm quá nhiều bơ, thịt chế biến sẵn hoặc đồ chiên. |
| Tăng huyết áp, cholesterol ổn định | Thường có thể ăn mức vừa phải | Tránh trứng muối, nước chấm mặn và món ăn kèm nhiều natri. |
| Mỡ máu cao hoặc LDL cao | Nên hạn chế lòng đỏ hơn | Có thể dùng thêm lòng trắng để tăng protein. |
| Bệnh mạch vành, đặt stent, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ | Cần hỏi bác sĩ | Lượng trứng phụ thuộc LDL mục tiêu, thuốc và bệnh nền. |
| Đái tháo đường hoặc hội chứng chuyển hóa | Cá nhân hóa theo nguy cơ tim mạch | Chú ý cả tinh bột, cân nặng, huyết áp và mỡ máu. |
| Tăng cholesterol máu gia đình | Cần giới hạn cholesterol khẩu phần chặt chẽ | Nên có kế hoạch ăn uống riêng với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. |
Heart Foundation New Zealand cho biết người tăng nguy cơ bệnh tim có thể ăn tối đa khoảng 6 quả trứng mỗi tuần trong chế độ ăn tốt cho tim. Tuy nhiên, con số này không nên áp dụng máy móc cho mọi người. Nếu LDL rất cao, đã từng biến cố tim mạch hoặc có nhiều bệnh nền cùng lúc, bác sĩ có thể khuyên mức thấp hơn.
Nếu chỉ bị tăng huyết áp
Trứng không phải là nguồn natri cao như nhiều thực phẩm chế biến sẵn. Vấn đề thường nằm ở cách ăn kèm. Trứng muối, mì gói thêm trứng, cơm nhiều nước mắm, xúc xích hoặc chả lụa có thể khiến bữa ăn nhiều muối và nhiều năng lượng hơn.
Người tăng huyết áp nên ưu tiên trứng luộc, trứng chần, trứng hấp hoặc trứng nấu canh. Ăn cùng rau, nấm, đậu, khoai, yến mạch hoặc gạo lứt sẽ tốt hơn. Bạn có thể xem thêm bài hướng dẫn đo huyết áp tại nhà để biết cách theo dõi huyết áp hằng ngày đúng hơn.
Nếu bị mỡ máu cao hoặc LDL cao
Với người mỡ máu cao, câu hỏi quan trọng là LDL hiện bao nhiêu, triglyceride có cao không, có đang dùng thuốc không và bữa ăn hằng ngày có nhiều chất béo bão hòa hay không.
Nếu LDL đang cao, bạn không nhất thiết phải bỏ trứng hoàn toàn, nhưng nên giảm tần suất ăn lòng đỏ. Một cách thực tế là dùng 1 quả trứng nguyên kèm 1 đến 2 lòng trắng, thay vì ăn 2 đến 3 quả trứng nguyên trong cùng một bữa. Nếu cần theo dõi cholesterol toàn phần tại nhà giữa các lần khám, có thể tham khảo Fora 6 Connect. Kết quả tại nhà chỉ nên dùng để theo dõi xu hướng, không thay thế xét nghiệm máu hoặc chỉ định của bác sĩ.
Nếu đã có bệnh mạch vành, từng nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ
Không nên tự tăng lượng trứng chỉ vì đọc thấy “trứng không còn bị cấm”. Ở nhóm này, bác sĩ thường quan tâm đến LDL mục tiêu, huyết áp, đường huyết, cân nặng, chức năng thận và thuốc đang dùng.
Bạn có thể vẫn ăn trứng, nhưng nên ăn ở mức vừa phải, ưu tiên cách chế biến ít dầu mỡ và theo dõi xét nghiệm định kỳ. Nếu LDL chưa đạt mục tiêu, bác sĩ có thể khuyên giảm lòng đỏ, tăng chất xơ hòa tan, giảm chất béo bão hòa và tối ưu thuốc. Có thể đọc thêm về nguy cơ bệnh tim mạch và phòng ngừa đột quỵ để hiểu thêm các yếu tố cần kiểm soát.
Nếu có đái tháo đường
Người đái tháo đường type 2 thường có nguy cơ tim mạch cao hơn. Trứng gần như không làm tăng đường huyết trực tiếp như tinh bột, nhưng bữa ăn có trứng vẫn có thể không tốt nếu đi kèm bánh mì trắng, mì gói, cơm nhiều, nước ngọt, xúc xích hoặc đồ chiên.
Một bữa sáng phù hợp hơn có thể là trứng luộc ăn cùng rau, đậu, yến mạch không đường hoặc một lượng tinh bột nguyên hạt vừa phải. Nếu có đái tháo đường kèm LDL cao, bệnh thận hoặc bệnh mạch vành, hãy hỏi bác sĩ về lượng lòng đỏ phù hợp. Bạn có thể xem thêm cẩm nang tự quản lý tiểu đường tuýp 2 để phối hợp dinh dưỡng và theo dõi sức khỏe tại nhà.
Cách ăn trứng tốt hơn cho tim mạch
Cùng là trứng, nhưng cách chế biến có thể làm bữa ăn khác nhau rất nhiều. British Heart Foundation khuyến nghị trứng luộc, trứng chần hoặc trứng nấu với ít dầu thực vật thường là lựa chọn tốt hơn; trong khi bơ, ghee, kem béo, bacon, xúc xích và bánh chiên làm tăng chất béo bão hòa hoặc muối trong bữa ăn.
- Ưu tiên ít dầu mỡ: chọn trứng luộc, trứng chần, trứng hấp, trứng nấu canh hoặc áp chảo rất ít dầu.
- Ăn cùng chất xơ: kết hợp trứng với rau xanh, nấm, đậu, yến mạch, khoai, gạo lứt hoặc trái cây ít ngọt.
- Tránh “combo xấu cho tim”: hạn chế bacon, xúc xích, thịt nguội, phô mai béo, mì gói, đồ chiên và nước sốt mặn.
- Tính tổng lòng đỏ trong tuần: bánh ngọt, sốt mayonnaise, mì trứng và các món có trứng ẩn cũng góp thêm cholesterol khẩu phần.
- Dùng lòng trắng khi cần tăng protein: lòng trắng giúp bổ sung protein nhưng gần như không có chất béo và cholesterol.
Có nên bỏ lòng đỏ và chỉ ăn lòng trắng?
Không phải ai cũng cần bỏ lòng đỏ. Lòng đỏ chứa choline, vitamin tan trong chất béo và một số chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, lòng đỏ cũng là phần chứa cholesterol. Nếu bạn khỏe mạnh và ăn cân bằng, có thể ăn cả quả ở mức vừa phải. Nếu LDL cao, đã có bệnh tim mạch hoặc bác sĩ yêu cầu giảm cholesterol khẩu phần, hãy giảm số lòng đỏ và dùng thêm lòng trắng.
Khi nào cần hỏi bác sĩ trước khi ăn trứng thường xuyên?
Bạn nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi ăn trứng hằng ngày nếu từng nhồi máu cơ tim, đặt stent, phẫu thuật bắc cầu mạch vành hoặc đột quỵ; LDL vẫn cao dù đã dùng thuốc; có tăng cholesterol máu gia đình; có đái tháo đường kèm bệnh thận, béo phì hoặc tăng huyết áp; hoặc đang theo chế độ keto, low-carb rất nghiêm ngặt.
Nếu đang theo dõi huyết áp tại nhà, thiết bị như Fora Diamond Cuff P80 có thể giúp ghi nhận xu hướng huyết áp. Việc theo dõi đều đặn hữu ích hơn nhiều so với chỉ lo lắng về một món ăn đơn lẻ.
Hãy đi khám sớm nếu có đau ngực, khó thở, vã mồ hôi lạnh, ngất, yếu liệt nửa người, nói khó, đau lan lên hàm hoặc tay trái. Đây là các dấu hiệu cần được xử trí y tế, không phải tình huống tự điều chỉnh bằng chế độ ăn.
Câu hỏi thường gặp về ăn trứng khi có vấn đề tim mạch
Mỡ máu cao có ăn trứng được không?
Có thể, nhưng nên ăn vừa phải và chú ý lượng lòng đỏ. Nếu LDL đang cao, bạn có thể bắt đầu bằng cách giảm tần suất ăn lòng đỏ, chọn trứng luộc và dùng thêm lòng trắng nếu cần protein. Hãy hỏi bác sĩ nếu đã có bệnh tim mạch hoặc cần đạt LDL mục tiêu thấp.
Bệnh tim có nên ăn trứng mỗi ngày không?
Không nên tự mặc định ăn mỗi ngày nếu bạn đã có bệnh tim mạch. Một số người có thể ăn trứng thường xuyên trong chế độ ít chất béo bão hòa, nhưng người bệnh mạch vành, từng đặt stent, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ nên cá nhân hóa theo bác sĩ.
Ăn trứng luộc có tốt hơn trứng chiên không?
Thường là có. Trứng luộc, trứng chần hoặc trứng hấp không cần nhiều dầu mỡ nên phù hợp hơn với người cần kiểm soát cân nặng, huyết áp và mỡ máu. Trứng chiên chỉ nên dùng thỉnh thoảng, với rất ít dầu và không ăn kèm thực phẩm nhiều muối.
Uống thuốc hạ cholesterol rồi có ăn trứng thoải mái không?
Không. Thuốc giúp kiểm soát nguy cơ, nhưng chế độ ăn vẫn rất quan trọng. Nếu đang dùng statin hoặc thuốc hạ mỡ máu khác, bạn vẫn nên giảm chất béo bão hòa, tăng chất xơ và hỏi bác sĩ về lượng lòng đỏ phù hợp.
Có cần kiêng trứng hoàn toàn để phòng đột quỵ không?
Không có khuyến nghị chung yêu cầu mọi người kiêng trứng hoàn toàn để phòng đột quỵ. Phòng ngừa đột quỵ cần kiểm soát huyết áp, mỡ máu, đường huyết, cân nặng, hút thuốc, vận động và dùng thuốc đúng chỉ định. Trứng chỉ là một phần nhỏ trong chế độ ăn tổng thể.
Bệnh tim mạch có ăn trứng được không?
Bệnh tim mạch có ăn trứng được không? Với nhiều người, câu trả lời là có, nhưng nên ăn ở mức vừa phải và đặt trong một chế độ ăn tốt cho tim. Điều đáng lo thường không phải chỉ là quả trứng, mà là tổng bữa ăn nhiều dầu mỡ, nhiều muối, nhiều thịt chế biến sẵn, ít rau và ít chất xơ.
Nếu bạn khỏe mạnh hoặc chỉ có nguy cơ thấp, trứng có thể là nguồn protein tiện lợi. Nếu bạn có LDL cao, mỡ máu cao, bệnh mạch vành, từng đột quỵ, đái tháo đường hoặc tăng cholesterol máu gia đình, hãy ưu tiên mức thận trọng hơn, theo dõi chỉ số và hỏi bác sĩ trước khi ăn trứng thường xuyên.
________________________________
Để biết thêm thông tin chi tiết về sản phẩm và ứng dụng YSalus, xin vui lòng liên hệ qua:
Công ty TNHH YTECH
Hotline: 0886 155 390
Email: info@ytech.vn
Địa chỉ: 14 Đường Đ7 Khu Biệt Thự Saigon Pearl, 92 Nguyễn Hữu Cảnh, Phường Thạnh Mỹ Tây, Tp. HCM